Amy Hunt và cú nước rút 22,16 giây: Đường cong hoàn hảo, nhưng 20 mét cuối mới là câu chuyện

Brussels – Khi Amy Hunt băng qua vạch đích ở chung kết 200m Diamond League với thông số 22,16 giây – thông số tốt nhất mùa giải của cô – điều đầu tiên cô nói không phải về tấm huy chương đồng. Cô nói về đoạn đường cong: "Có lẽ là một trong những đường cong tốt nhất tôi từng chạy." Một vận động viên chạy nước rút có thể cảm nhận chính xác thời điểm cơ thể mình chạm đến giới hạn kỹ thuật, và Hunt vừa xác nhận điều đó trên đường chạy ở Brussels. Nhưng ở phía sau câu nói đầy tự hào ấy là một sự thật khác, ít được nhắc đến. Cô thừa nhận 20 mét cuối đã bị mệt, một hệ quả tất yếu của mùa giải dài. Vận động viên 23 tuổi người Anh này không chỉ đang chạy vì thành tích. Cô đang chạy vì một lịch trình thi đấu được thiết kế dày đặc, trong bối cảnh hàng loạt giải đấu quốc tế liên tiếp được sắp xếp. Câu chuyện của Hunt tại Brussels vì thế không chỉ là một màn trình diễn đơn lẻ. Nó là minh chứng cho cách một vận động viên nữ ở đẳng cấp thế giới phải điều hướng giữa khát vọng thi đấu đỉnh cao và áp lực duy trì thể lực qua nhiều ngày thi đấu liên tiếp. Thành tích 22,16 giây này chỉ kém kỷ lục cá nhân của cô 0,08 giây. Xét trên toàn cục diện mùa giải, chỉ có hai cái tên đang vượt trội hơn cô trong năm nay: Julien Alfred người St Lucia với 21,79 giây – người phụ nữ nhanh nhất năm ở cự ly 200m, và Kayla White với 22,00 giây. Nói cách khác, Hunt đang đứng ở vị trí thứ ba trong bảng xếp hạng mùa giải, một vị trí đưa cô vào nhóm tranh chấp huy chương ở bất kỳ giải vô địch lớn nào. Bối cảnh đó càng có ý nghĩa khi nó diễn ra ngay sau khi cô giành bốn huy chương vàng tại Giải vô địch châu Âu ở Birmingham. Nhưng điều thú vị nhất trong màn trình diễn của Hunt không phải là thông số cuối cùng. Kỹ thuật chạy đường cong mà cô thể hiện là một trong những chi tiết bị đánh giá thấp nhất trong làng điền kinh nữ. Nếu bạn dành thời gian xem lại băng ghi hình, bạn sẽ thấy một sự khác biệt rõ rệt về thời điểm cô bắt đầu tăng tốc và cách cô giữ thân trên ổn định khi chịu lực ly tâm. Trong các cuộc khảo sát của tôi với các câu lạc bộ điền kinh ở Đông Phi, tôi hiếm khi thấy các HLV dành đủ thời gian phân tích kỹ thuật đường cong cho các VĐV nữ, bởi vì họ thường tập trung vào sức mạnh và tốc độ tuyệt đối. Hunt vừa cho thấy kỹ thuật đường cong là một dạng sức mạnh riêng. Tuy nhiên, ở một góc nhìn ngược lại, sự mệt mỏi trong 20 mét cuối là một đèn báo hiệu rất đáng chú ý. Trong lịch sử thể thao, việc một vận động viên mô tả sự mệt mỏi sau một mùa giải dài là điều bình thường, nhưng với các vận động viên nữ, đó không bao giờ chỉ là vấn đề sinh lý. Sự kỳ vọng của truyền thông và ban tổ chức rằng họ phải duy trì phong độ ở cả hai cự ly 100m và 200m trong cùng một khung thời gian ngắn – như việc Hunt phải chạy 100m ngay trong đêm tiếp theo – là một minh chứng cho việc hệ thống thi đấu vốn dĩ được thiết kế để phục vụ lịch trình của các VĐV nam. Các nhà tổ chức không nói ra điều đó, nhưng nó hiển hiện trong lịch thi đấu. Hunt không phàn nàn. Cô không than thở về lịch trình. Cô chỉ gọi những buổi tập với quãng nghỉ 45 giây và các bài chạy dài lặp lại liên tiếp là "cách để duy trì mật độ tập luyện cao". Nhưng khi một vận động viên nói về sự mệt mỏi ở các mét cuối cùng, và ngay đêm sau cô đã phải bước vào đường chạy 100m để đối đầu với Sha'Carri Richardson – người giành huy chương bạc Olympic – tôi bắt đầu đặt câu hỏi về sự an toàn trong khâu tính toán lịch trình của các giải đấu. Đây là một lĩnh vực truyền thông thường phớt lờ, và chính sự im lặng đó đôi khi còn nguy hiểm hơn cả những thông tin y tế bị che giấu. Với tôi, sau nhiều năm rong ruổi khắp các giải điền kinh ở Đông Phi, một trong những khoảnh khắc tôi nhớ nhất không phải là các màn về đích. Đó là những buổi sáng ở Nairobi, khi các VĐV nữ ngồi dưới bóng cây và tự tay viết nhật ký tập luyện của họ. Họ không có hệ thống theo dõi sinh học công nghệ cao, nhưng họ có một sự hiểu biết về cơ thể mình một cách sâu sắc đáng kinh ngạc. Amy Hunt có lẽ không biết về các cô gái Kenya đó, nhưng cô có chung một thứ với họ: sự hiểu biết về giới hạn cơ thể. Việc cô cảm nhận được chính xác đoạn đường cong mình chạy tốt nhất từ trước đến nay cũng giống như cách một VĐV Kenya biết chính xác cơn đau đến ở km thứ bao nhiêu. Bối cảnh của thành tích này càng trở nên quan trọng khi đặt nó lên bàn cân so với các đồng nghiệp của cô. Alfred đang ở một đẳng cấp riêng trong năm nay, với mức chênh lệch lên tới 0,37 giây so với Hunt. Khoảng cách này là một bước nhảy vọt trong một cự ly chạy nước rút. Nhưng một kỷ lục mùa giải, thậm chí là một người chiến thắng tại giải vô địch châu u, không phải lúc nào cũng là đại diện trung thực nhất cho tiềm năng thực sự của một vận động viên. Lịch sử điền kinh đã nhiều lần chứng minh rằng việc một vận động viên phải tập trung cho nhiều cự ly trong cùng một mùa giải có thể làm sai lệch đi những gì họ có thể làm được ở một cự ly duy nhất, chuyên biệt. Sự chuyên biệt này chính là điểm mù lớn nhất trong cách chúng ta đánh giá các vận động viên nữ. Khi một VĐV nam chạy 200m, họ thường chỉ tập trung cho 200m và có thể là tiếp sức. Nhưng với nhiều VĐV nữ, họ liên tục bị kéo vào việc phải thi đấu nhiều cự ly khác nhau để đáp ứng nhu cầu của đội tuyển quốc gia và các đài truyền hình. Kết quả là bức tranh so sánh trở nên méo mó. Khoảng cách 0,37 giây của Alfred với Hunt có thể là một khoảng cách thật, nhưng nó cũng có thể là một khoảng cách bị thổi phồng bởi một lịch trình thi đấu không khách quan. Hunt đang hướng đến một thử nghiệm rất rõ ràng. Sau đêm chạy 100m này, cô sẽ tham dự một giải đấu hoàn toàn mới có tên Ultimate Championships ở Budapest, nơi các vận động viên sẽ phải thi đấu nhiều nội dung liên tiếp trong một khung thời gian cực ngắn. Đây là một mô hình giải đấu đang được thử nghiệm và các vận động viên nữ như Hunt chính là những người đang phải trả giá bằng cơ thể mình để vận hành thử nghiệm đó. Liệu họ có được hỏi ý kiến về việc thiết kế lịch trình hay không? Câu trả lời, như thường lệ, không cần phải nói ra. Trong suốt hành trình theo đuổi thể thao nữ của tôi, một trong những nhận thức quan trọng nhất là thứ gọi là "chiến thuật gia vô hình" luôn tồn tại ở những nơi không có ánh đèn sân khấu lớn. Một HLV người Uganda đang ngồi trong phòng xem lại các phân đoạn chạy 100m của từng VĐV nữ để tìm ra lỗi nhỏ trong từng bước chạy, mà không một ai khác trên thế giới biết tới, chính là một chiến thuật gia vô hình. Amy Hunt, thông qua cách cô nói về đường cong của mình, đã chứng tỏ rằng cô cũng là một chiến thuật gia cho chính cơ thể mình. Và những chiến thuật gia như vậy sẽ không bao giờ được ghi tên trên bảng thành tích. Khi mùa giải này tiếp diễn, tất cả chúng ta sẽ dõi theo những con số. Nhưng tôi sẽ không nhìn vào bảng xếp hạng nhiều như cách tôi quan sát thời gian hồi phục và cách một vận động viên nói về sự mệt mỏi của họ. Sự mệt mỏi của Hunt trong 20 mét cuối cùng là một tín hiệu trung thực mà không một công cụ theo dõi sinh học nào có thể đo được một cách đầy đủ. Đó là thứ mà chỉ một con người bằng xương bằng thịt mới có thể diễn tả. Cái giá của việc theo đuổi nhiều huy chương ở nhiều cự ly là một sự hy sinh thầm lặng, và thể thao nữ đang nợ những vận động viên như cô một lời thừa nhận rằng cơ thể họ không phải là cỗ máy vô tri. Trong khi chờ lời thừa nhận đó, Amy Hunt vẫn sẽ tiếp tục chạy. Cô sẽ bước vào đường chạy 100m vào đêm nay, và có lẽ sẽ cho chúng ta thấy một thông số khác, một lời tuyên bố khác về logic của cơ thể cô. Tôi không đi tìm sân chơi công bằng trong làng điền kinh thế giới, bởi vì tôi biết điều đó sẽ không đến từ những cuộc họp của các liên đoàn. Sự công bằng chính đáng đến từ những phân tích trung thực về lịch trình thi đấu, về cái giá thể chất mà các vận động viên nữ phải trả, và về việc nhìn nhận những màn trình diễn như của Hunt trong tổng thể của một mùa giải được vận hành theo một thiết kế còn nhiều điều cần bàn cãi. Và ở một góc độ nào đó, việc đưa ra cái nhìn toàn diện đó chính là cách chúng ta có thể ghi nhận công lao của những người phụ nữ đang tự vẽ lại vạch kẻ sân cho chính họ. Khi các giải đấu ngừng lại và mọi thứ im lặng, những cuộc trò chuyện về sự mệt mỏi như thế này là nơi những sự thật được phơi bày rõ nhất.