Khi Vương miện Không Còn Thuộc về Người Xứng Đáng: Bài học từ Sàn diễn Victoria's Secret 2026

Có một khoảnh khắc trong làng thời trang thế giới mà tôi không thể rời mắt khỏi màn hình, dù bản thân chẳng phải người cuồng tín của sàn catwalk. Đó là khi Adrianne Curry — người từng vô địch mùa đầu tiên của America's Next Top Model, năm nay 44 tuổi — lên sóng livestream và đặt câu hỏi về việc Kylie Jenner được chọn mặc chiếc Fantasy Bra trị giá 50 triệu USD tại Victoria's Secret Fashion Show 2026. Cô ấy nói thẳng, thậm chí dùng từ ngữ mạnh. Và ngay lập tức, câu chuyện bùng nổ. Đây không phải lần đầu tôi chứng kiến một cuộc tranh cãi về việc ai xứng đáng với điều gì. Trong hơn mười hai năm theo dõi bóng đá trẻ từ những sân vận động vắng khán giả ở Nha Trang đến các học viện ở châu Âu, tôi nhận ra một mô thức quen thuộc: mỗi khi một danh hiệu — dù là chiếc áo số 10, băng đội trưởng, hay một vị trí trong đội hình xuất phát — được trao cho người có sức hút thương mại hơn là người tích lũy được nhiều năm tháng nghề nghiệp, luôn có tiếng nói phản đối. Và tiếng nói đó, dù đúng hay sai, thường bị nghi ngờ về động cơ. Trong trường hợp của Curry, cô không phải người ngoài cuộc. Cô là cựu người mẫu chuyên nghiệp, có sự nghiệp được xây dựng trên sàn diễn thực thụ. Lập luận của cô mang tính kỹ thuật: Fantasy Bra là biểu tượng cao nhất của nghề người mẫu Victoria's Secret, từng được trao cho những tên tuổi như Adriana Lima hay Alessandra Ambrosio — những người đã dành cả thập kỷ để xây dựng vị thế. Việc trao nó cho một người có sức ảnh hưởng truyền thông khổng lồ nhưng không xuất phát từ nghề người mẫu chuyên nghiệp, theo Curry, là sự xói mòn giá trị nghề nghiệp. Và đây là điểm tôi muốn đào sâu. Chiếc Fantasy Bra năm nay có 4.410 viên kim cương, viên trung tâm nặng 75,54 carat, được chế tác bởi Jacob & Co. Con số 50 triệu USD không phải giá bán — đó là giá trị bảo hiểm và giá trị quảng bá. Trong ngành hàng xa xỉ, những con số như vậy thường được công bố mà không kèm theo phương pháp thẩm định độc lập. Chúng tồn tại để tạo ra sự chú ý, không phải để phản ánh giá trị thực. Điều này giống hệt cách các câu lạc bộ bóng đá công bố mức phí chuyển nhượng kỷ lục: con số càng lớn, sự chú ý càng cao, nhưng giá trị thực của thương vụ chỉ được kiểm chứng qua nhiều mùa giải. Điều khiến tôi chú ý hơn cả là phản ứng của công chúng. Bài báo ghi nhận phản ứng trực tuyến là hỗn hợp — một số ủng hộ quan điểm của Curry, một số khác đặt câu hỏi về động cơ của cô. Đây là mô thức tôi đã thấy hàng trăm lần trong bóng đá: khi một cựu danh thủ chỉ trích một bản hợp đồng đắt giá, phản ứng đầu tiên không phải là phân tích lập luận của anh ta, mà là tấn công động cơ của anh ta. "Anh ta ghen tị", "anh ta đang tìm sự chú ý", "anh ta không hiểu bóng đá hiện đại". Việc nghi ngờ động cơ là cách hiệu quả nhất để né tránh tranh luận về bản chất vấn đề. Nhưng có một chi tiết trong lập luận của Curry khiến tôi phải dừng lại. Cô đề cập đến việc Jenner "không có thân hình của một người mẫu". Đây là điểm yếu chí mạng trong lập luận của cô. Trong bóng đá, khi một chuyên gia chỉ trích một cầu thủ về thể hình thay vì về kỹ thuật hay chiến thuật, uy tín của chuyên gia đó sụt giảm ngay lập tức. Bởi vì tiêu chuẩn thể hình là tiêu chuẩn chủ quan, thay đổi theo thời đại, và thường phản ánh định kiến nhiều hơn là chuyên môn. Curry có một lập luận mạnh về giá trị nghề nghiệp, nhưng cô đã làm suy yếu nó bằng một lập luận yếu về ngoại hình. Điều đáng chú ý là chính Victoria's Secret đã chọn cách im lặng. Không có tuyên bố chính thức, không có giải thích về tiêu chí lựa chọn. Trong bóng đá, khi một câu lạc bộ thực hiện một quyết định gây tranh cãi — bán một cầu thủ trụ cột, bổ nhiệm một huấn luyện viên thiếu kinh nghiệm — sự im lặng thường là chiến lược. Nó từ chối cho chỉ trích thêm một chu kỳ tin tức để tồn tại. Nhưng sự im lặng cũng có nghĩa là không có ai giải thích logic đằng sau quyết định đó, và khoảng trống thông tin sẽ được lấp đầy bằng suy đoán. Có một khía cạnh khác mà tôi nghĩ ít người để ý. Dàn người mẫu chuyên nghiệp vẫn hiện diện tại show — Gigi Hadid, Barbara Palvin. Điều này có nghĩa là Victoria's Secret không hoàn toàn từ bỏ nghề người mẫu chuyên nghiệp. Họ đang thử nghiệm một mô hình lai: kết hợp sức hút truyền thông của người nổi tiếng với uy tín của người mẫu chuyên nghiệp. Đây chính xác là điều các câu lạc bộ bóng đá đang làm khi ký hợp đồng với một ngôi sao truyền thông bên cạnh việc duy trì đội hình nòng cốt từ học viện. Chiến lược này có thể hiệu quả về mặt thương mại, nhưng nó tạo ra căng thẳng nội bộ về tiêu chuẩn. Vậy đâu là bài học thực sự ở đây? Không phải là ai đúng ai sai trong cuộc tranh cãi giữa Curry và Jenner. Mà là cách một ngành công nghiệp xử lý xung đột giữa giá trị nghề nghiệp và giá trị thương mại. Khi một danh hiệu được trao dựa trên sức hút thay vì thành tựu, ngành đó đang gửi đi một tín hiệu về việc họ đánh giá cao điều gì. Tín hiệu đó sẽ định hình lựa chọn của thế hệ tiếp theo — những người trẻ đang quyết định đầu tư vào kỹ năng hay vào sự nổi tiếng. Trong bóng đá trẻ, tôi đã thấy điều này diễn ra. Những học viện ưu tiên cầu thủ có lượng người theo dõi cao trên mạng xã hội hơn cầu thủ có chỉ số kỹ thuật tốt hơn sẽ dần mất đi văn hóa phát triển tài năng. Không phải vì họ sai về mặt kinh doanh — họ có thể đúng — mà vì họ đang tối ưu hóa cho một thứ khác với những gì họ tuyên bố tối ưu hóa. Cuộc tranh cãi này sẽ sớm kết thúc. Tin tức về người nổi tiếng có vòng đời ngắn, và không có cơ chế nào để giải quyết nó. Nhưng câu hỏi mà nó đặt ra sẽ còn tồn tại lâu hơn: khi một danh hiệu được trao cho người có sức hút thay vì người có thành tựu, chúng ta đang nói với thế hệ tiếp theo rằng điều gì thực sự quan trọng?